|
Clemensbote Nr. 24 - Seite 16
Koakerke wörd 800 Joar oat
Das Jahr 2006 wird in Kaldenkirchen geprägt durch Aktivitäten verschiedenster Menschen und Gruppierungen zum Thema: 800-Jahr-Feier.
Bei der Eröffnung der Feierlichkeiten im November 2005 betonte Elvire Kückemanns die Bedeutung unserer Mundart-Sprache. Ihre Rede, vorgetragen ganz in Koakerker Platt, möchten wir an dieser Stelle auszugsweise abdrucken: (Unser Tipp: Lesen Sie den Text laut! - die Redaktion)
Huech je-ierde Pastürs, leve Fessjääs, on vörr allem leve Koakerker!
1206 woard dä Naam Koakerke denn erschte Kier enne Bööker opjeschreve. Förr os Koakerker van vandaach - oachhongert Joahr later - es dat enne jaue Jronk för ens örtlik te fiere. Mar vör allem ooch förr ens sennich „Danke - Merci“ te segge tengen osen Herrjott, tengen os Eldersch on tengen all die, die „os Koakerke“ met die Joahre on Joahrhongerte jemäck habbe. Do kömmt mech och die Froach: Ochhongert Joar - es dat no vüel, af es dat mar halef su ärech? Dat lött sech jar neet su jau sägge, do mott ech mech ens et ärsch min Koakerke dor die ochhongert Joar bekieke …
Oos Koakerke woar e Jeschenk, e Jeschenk op de Brulef - su feng et aan!... Jraf Otto de Erschte van Jeldere dier dat, wat rieke Lü, die et Säggen hare, emmer diere: hä schenket neet Uutstüer on Postellien, hä schenket sin Lank van Oberkaldenkirchen sinne Jong (Suen) Gerhard, wenn dä met Margaretha von Brabant traue jing.
Den Oert Koakerke feng enne Hock an, doa stinge die erschte Hüser. Hee leep nämlich dat janze Reangerwater ut verscheie Richtunge bejeneen, on dat bruckete se vör te leave - ohne jing et jo neet. En Kerk mot et all janz fröch jejeaven habbe - ameng twelefhongerttwieontevenzich (1272). Die woard emmer op de höchste Stell jebaut be os ooch. Et schint, dat dat Kerkspeel van Koakerke sich över Hongerte van Joare neet jruet verängert hät. On dat woard op en janz effe Art on Wies bestemmt: oos Koakerke rieket su wieet wie die Jlocke vanne Kerk te hüere woare! Su woosse die Lüüh van damals sech met effe kleen Denge jau te helepe!! Dat het ävel noch lang neet, dat et neet emmer wär Striet on Palaver met de Nobbere ronk eröm joov: met Vendele, Tejele, Lööth, Breyell, Broach on sue. „Henger de Kerk woar et Eng vanne Stadt ...“, su jenau es et enne Böker te liere. Et ersch joov et ronk öm os oot Koakerke Schlachbööm, die et oaves taujinge. En latere Joare woarten die Hüser öm de Kerk jebaut, die wör noch als „Kirchendreieck“ jekennt habbe. Noo joov et en Muer öm Koakerken eröm - et woar no en Festung. Dä!! - Deswäaje woard no och enne Noochschwächter, ennen „Tüter“ jebruckt, dä de Lechter aan - on uutmeek, dä de Jesetze on Neuijkeete dor Koakerke tüten dier on sech överall ronk keek, af alles en Order woar. En paar klene Stöcker van die Mur habbe sech bes op vandach jehoane. On ennen Tüter, dä sech överall ronk kik, habbe wör vandaach och noch. Hongerte van Joahre bestemmet dä Jloov et Leave. Dat bedüet, dat die Mensche mar e n e Well hare: hee op os Erd sue te leave, dat se no den Duet enne sekere Platz ennen Hemel hare. ...
On nochjet mot he nöddich opjetellt werde ... de Holländsche Jrens - die spelet en jruete Roll! Se meek Koakerke riek, wäjes dat har jet te doon met die vüele Zöllner, met et Hauptzollamt, met de Post on de Englische Post on de Bahn. On alljemeen on onger de Hank woard jeschmuggelt, wat mar effkes jing. Do kösch man su männich Stöckske van vortelle. Bes op vandaach sät enne Koakerker, wenn hä enjelle jeet: Ich jon ens effkes no de Stadt... af ich mot ens jau enne Stadt. Enne Koakerker jeht emmer „no de Stadt“. …
Ärech wichtich woar de Bahn …
Koakerke woar dä Jrenzbahnhoaf met internationale Naam. In e Schrieves het et: „Der über hier sich entwickelte bedeutende Güterverkehr von Amerika, England und Holland nach Deutschland wird noch mehr zunehmen, wenn das durch seine geschützte Hafenlage begünstige Vlissingen den Wettbewerb mit anderen Hafenplätzen aufnimmt...“ Dat mot man sich ewej doon - oos Koakerke !! Sonne staatze Naam har et sech met die Joahre jemäck.
Noo passeret jet, wat min Koakerke janz op de Kopp stellet, den öngerschte boave: et koom die „Kommunale Neugliederung 1970“. Et joov a neu Jesetz, wat besooch, dat dat janze Nordrhein-Westfalen neu sortert werde moosch. No sullet Koakerke met angere tesame joan - ävel met wäm? Met Broach on Löth ? Af met angere ? Et joov joahrelang jarjinnen angere Koal mier wie de „Kommunale Neugliederung“. Et woardt sech jestreavelt on jehoddelt ... mar et holep alles nix. Oos Koakerke kosch no neet mier länger Koakerke sien, on et woar och kin Stadt mier. Dä !!! Die neue Stadt, met där noo Staat jemäk werde sullet, heetet Nettetal! On oos Koakerke woard dorvan verschluckt - tesame met (die angere).Breyell on de Schaach, Lobbereck, Hensbeck on Löth on Lötherhei.
Koakerke har noo nix mier: kinne Börjermeester, kinne Stadtdirektor on kinne Stadtroat, on vör allem: nix mier te segge. De Stroate krechten angere Names, on man mosch sich fien keeme on joot kieke, dat jet Jescheids vör Koakerke över bleev. Et jing joahrelang dor harte Bäng, jedden Oert trock wie jeck an irjenden Eng on versöket, van der Kook Nettetal vör sech et Mees druut te hoale. Lobberick woar no de heimliche Hauptstadt - dodran joov et kinen Twiefel. De Politick sooch sich dauernd jenöddicht te segge: Wir sind doch alle Nettetaler! - Mar säg dat ens vör enne Koakerker ... dä vortällt dech jet angersch. On natürlich jinge die Koakerker och wier „enne Stadt“, dat dont se op vandaach noch, obschon se jar jin Stadt mier send. Jürjens Lein van et Brook (Leonard Jürgens, Ortsvorsteher, Ortslandwirt und Ratsherr) sooch: “Wenn ich dat mar rückjängich make koosch - dovör joov ech min bäste Kau ut de Stoal.“
Ich mot sägge, et woar all enne wellen Tiet. Af Jürjens Lein Räch hei met sinne Wunsch, dat weet ich neet. Ävel ich weet waal, dat wör vandaach kin Krankenhuus mier habbe, kin Spedizijuene, ennen halef due verschangelerde Bahnhoaf on vüel anger Denge es vorlore jejange.Över os Koakerke kösch ech noch stondelang sennere on vortelle, mar dat wüer no te lang. Ävel dat Schönste on Bääste es, wat ich eaves all sooch : Koakerke feng aan als Jeschenk!
Wenn ich noo över die Joahre kiek, dann wört et mech doch ärech wärem öm et Hart, on ech mot sägge: För mech es on blift Koakerke e Jeschenk! On op die Froach, af ochhongert Joar vüel af wennich sent, kann ich „Joa“ on och „Nää“ sägge. „Nää“ wäjes ich hoap on mech bean, dat et noch vüel hongerte Joare överleft, min Koakerke, on vör die Mensche e Jeschenk bliv.
On wenn die Koakerker opstont on senge : Vüel hongert Joahr häs do överleft, do stings foos on reuch, wenn die Erd and dändere woar ..! .... dann kann dat sech su kitschich aanhüere wie et wellt - dat stürt mech neet. Die Koakerker wete jenau, wat se domet sägge, on mech jeet dann et Hart op - su wie all die angere Koakerker. Ech weet waal: Vör die ochhongert Joahr Koakerke habbe wör osen Herrjott vüel te danke on öm all die Iehr te jeave vör dat jruete Jeschenk Koakerke!Ävel kann mich noo ens ene sägge wat bön ich dann noo -
Enne Koakerker ut Nettetal, af enne Nettetaler ut Koakerke?
|